Jak wygląda codzienna praktyka oczyszczania organizmu?

W ramach codziennej praktyki dbania o higienę osobistą Ajurweda zaleca, stosowanie pewnych rytuałów. Dzięki nim toksyny z naszego organizmu będą usuwane na bieżąco i zapobiegnie to, ich nagromadzaniu się. Temu służy między innymi:

• wypijanie na czczo 2-3 szklanek ciepłej, przegotowanej wody, która wspomaga poranne wypróżnianie i pobudza procesy trawienne,
• regularne ssanie oleju, mycie zębów i czyszczenie języka, które pomaga usunąć bakterie, toksyny i zanieczyszczenia z jamy ustnej, zapobiega chorobom dziąseł oraz próchnicy, pozwala uzyskać świeży oddech,
• poranne płukanie gardła ciepłą wodą z solą i kurkumą, które chroni nasze gardło przed wirusami i bakteriami,
• przepłukiwanie nosa ciepłą wodą z solą, co pozwala oczyścić zatoki z wirusów, bakterii, toksyn, nadmiaru śluzu i alergenów,
• wprowadzenie kilku kropli ciepłego ghee albo oleju sezamowego do każdego nozdrza, które nawilży je i oczyści zatoki,
• zrobienie sobie automasażu całego ciała olejem sezamowym lub szczotką na sucho, który pobudzi krążenie,
• wzięcie po wszystkim ciepłej kąpieli, która zadziała oczyszczająco i napełni nas energią,
• wykonywanie porannych praktyk oddechowych i medytacji, które oczyszczą nasz umysł z niepokoju i wprowadzą spokój oraz równowagę. 

Niestety nasz styl życia, odżywianie, stres sprzyjają gromadzeniu się toksyn w naszym organizmie. Szybkie tempo naszego życia i różne okoliczności powodują, że nie wykonujemy regularnie wszystkich czynności, które mają na bieżąco usuwać je z naszego ciała i zapobiegać ich gromadzeniu się. Wystarczy spojrzeć rano przed myciem zębów na nalot nagromadzony na naszym języku, aby ocenić, jak bardzo nasz organizm jest zaburzony. Dlatego w Ajurwedzie oprócz regularnej, codziennej praktyki oczyszczania organizmu, dwa razy w roku zalecane jest przejście głębszego oczyszczania. Najlepszym momentem na to jest zmiana pór roku, zwłaszcza przejścia między porami suchymi a deszczowymi, dlatego najczęściej jest ono robione wiosną, jak już ustaną mrozy oraz na przełomie lata i jesieni, zanim zrobi się zimno.

Dlaczego robimy oczyszczanie po zimie?

Na wiosnę w naszym organizmie, podobnie jak w przyrodzie po zimie, wszelkie nagromadzone w ciele zastoje zaczynają przechodzić w stan płynny. Efektem są przeziębienia, problemy z zatokami, katar i kaszel. Nasz system oddechowy potrzebuje oczyszczenia z kurzu i roztoczy, którymi oddychaliśmy w zamkniętych pomieszczeniach, a także z pyłków kwiatów, które na wiosnę stają się przyczyną kataru siennego i alergii. Ponadto nasze odżywianie w okresie zimowym także nie należy do najlżejszych. Brak ruchu może spowodować wzrost masy ciała, zastój energii w ciele i ogólne poczucie ciężkości.

 Oczyszczenie organizmu po zimie może pomóc nie tylko w poprawie jakości oddychania, pobudzeniu krążenia i eliminacji nagromadzonych toksyn, ale także w poprawie trawienia. W Ajurwedzie mówimy o zrzucaniu nadmiaru Kapha.

Dlaczego robimy oczyszczanie po lecie?

Na przełomie lata i jesieni oczyszczanie ma nam pomóc usunąć z naszego organizmu toksyny nagromadzone w ciele po spożyciu surowych, trudnych do strawienia potraw, lodów, gofrów, drinków, piwa, zimnych napoi i innych produktów, którymi raczymy się w letnim okresie. Ma nam też pomóc przywrócić równowagę organizmu rozgrzanego i wysuszonego słońcem, zaburzonego nadmiarem aktywności fizycznej, podróżami i prowadzeniem nocnego trybu życia. Natomiast wysuszona i zaczerwieniona skóra ma odzyskać swój naturalny blask. W Ajurwedzie mówimy o zbalansowaniu Vaty i Pitty. Ma to stanowić pewien rodzaj przygotowania się na nadchodzący sezon.

Jaki jest cel oczyszczania?

Głównym celem oczyszczania jest usunięcie przyczyny powstania różnych dolegliwości, jakie odczuwamy, a nie tylko ich objawów. Wzmocnienie ognia trawiennego i poprawienie funkcjonowania całego układu pokarmowego. Usunięcie odpadów z naszego ciała oraz wzmocnienie naszej odporności w ciele i umyśle. Efektem oczyszczania ma być doprowadzenie do równowagi wewnętrznej, odzyskanie energii do życia, poprawa zdrowia i samopoczucia.

Oczyszczanie pozwala nam też zapobiegać różnym chorobom, a po chorobie odzyskać siły i wzmocnić układ odpornościowy. Ponadto, umożliwia przygotowanie naszego ciała na ważne wydarzenia, jakim jest np. ciąża, aby zapewnić jak najlepsze warunki dla rozwoju dziecka.

Oczyszczanie jest jak wielkie sprzątanie przed ważnym wydarzeniem lub po nim. 

Nagrodą za oczyszczenie organizmu może być skuteczne odmładzanie komórek naszego ciała, poprzez przyjmowanie środków odmładzających, tzw. Rasajana, które zapewnią nam witalność, długowieczność, energię i odporność.

Dlaczego terapie należy dobierać indywidualnie?

Kluczem do dobrania odpowiedniej terapii jest rozpoznanie powodów powstania nierównowagi w naszym organizmie. Ważne jest ustalenie, jak bardzo jest zaburzony nasz organizm i jak wiele obszarów wymaga oczyszczenia. Z tego też wynika, jak długo powinno się ono odbywać. Istotne jest określenie, czy w naszym organizmie jest czegoś za dużo, za mało lub robimy coś nieprawidłowo.

To pokazuje, że prawidłowe i bezpieczne przeprowadzenie oczyszczania wymaga pewnej wiedzy. Każdy z nas jest inny. Każdy ma swoją historię chorób i każdego organizm może inaczej się zachowywać, odmiennie reagować na pewne terapie. Z tego też powodu nie możemy wszyscy działać według tego samego schematu. Oczyszczanie zawsze powinno być dostosowane do indywidualnych potrzeb, możliwości i stanu zdrowia danej osoby. W związku z tym zalecane jest, aby je robić pod kontrolą wykwalifikowanego konsultanta lub lekarza ajurwedyjskiego. 

Zakres, długość i miejsce oczyszczania

W zależności, od zakresu i głębokości oczyszczania, można przeprowadzić je samemu w domu lub odbyć w specjalizującej się w tym zakresie klinice. Zarówno w Polsce, jak i w Indiach odbywa się ono pod nadzorem lekarza ajurwedyjskiego.

Samodzielne oczyszczanie w domu

Nie ma jednej recepty na samodzielne przeprowadzenie oczyszczania w domu. Można oczyszczać organizm krótko, ale intensywnie, co może zająć od 3 dni do około 3 tygodni lub dłużej i łagodniej przez 1-3 miesiące.

Zazwyczaj w jednym czasie nie robimy oczyszczania więcej niż jednego lub dwóch organów. Dlatego też samo oczyszczanie może trwać od kilku do kilkunastu dni. W tym czasie trzeba liczyć się z ograniczeniem dużej ilości produktów do spożycia, specjalnym odżywianiem, piciem masła klarowanego, olejowaniem i rozgrzewaniem ciała oraz braniem ziół. W najkrótszym wariancie, oczyszczanie może trwać około 3-7 dni. Jeżeli chcemy, zrobić oczyszczanie wątroby, to należy doliczyć jeszcze około 7 dni i kolejne 3 dni, jeśli chcemy oczyścić jelito grube.

Do czasu oczyszczania należy jeszcze dodać około dwu tygodni okresu przejściowego. Tydzień na przygotowanie się do tego procesu, w którym eliminujemy z jadłospisu określone produkty i kupujemy te, które będą nam potrzebne w trakcie oczyszczania.  Tydzień na wychodzenie z tego procesu i wprowadzanie z powrotem określonych produktów do naszego odżywiania.

Nie zalecam robienia oczyszczania wątroby bez wcześniejszego sprawdzenia, np. poprzez badanie USG jamy brzusznej, posiadania ilości i wielkości kamieni żółciowych. Cały proces ma na celu ich wydalenie i trzeba mieć pewność, że będzie to naturalnie możliwe do wykonania i bezpieczne. Dlatego tak ważne jest, aby przed rozpoczęciem jakiejkolwiek praktyki oczyszczania organizmu skonsultować się z wykwalifikowanym konsultantem lub lekarzem ajurwedyjskim. Nie wszystkie metody oczyszczania mogą być odpowiednie dla każdej osoby i mogą wymagać profesjonalnego nadzoru.

Bezpiecznym i łagodnym oczyszczaniem, które możemy przeprowadzić, bez konieczności brania dni wolnych od pracy, jest połączenie codziennej higieny organizmu ze spożywaniem ziół. Mieszankę ziołową możemy sami przygotować według przepisu Piyush Mittal. Oczyści ona nasz organizm, wzmocni trawienie i odbuduje naszą odporność. 

Mieszanka ziołowa na oczyszczanie organizmu “Anty Ama”:

Składniki:

• 25 g mielonego imbiru
• 25 g nasion kuminu
• 25 g nasion kolendry
• 50 g nasion kopru włoskiego
• 50 g liści mięty

Opis: Zmielić wszystkie składniki bardzo drobno w młynku. Następnie spożywać dwa razy dziennie po jednej płaskiej łyżeczce, po śniadaniu i po kolacji popijając ciepłą, przegotowaną wodą.

Oczyszczanie pod nadzorem lekarza ajurwedyjskiego

Głębsze oczyszczanie organizmu najlepiej jest przeprowadzać pod kontrolą lekarzy ajurwedyjskich, których coraz więcej ma swoją praktykę w Polsce. Przeprowadzają oni łagodne zabiegi oczyszczania pod nazwą detoksykacji organizmu lub nieco bardziej intensywne pod nazwą Panchakarma.

W Polsce Panchakarma zazwyczaj nie obejmuje wszystkich zabiegów, jakie kryją się pod tą nazwą. Niektóre zabiegi są dość kontrowersyjne i inwazyjne. Dlatego, aby z nich skorzystać, należy odbyć je w specjalistycznych klinikach w Indiach.

Panchakarma obejmuje pięć zabiegów:

• wymioty oczyszczające żołądek (Vamana),
• przeczyszczanie jelita cienkiego (Virecana),
• lewatywy lecznicze oczyszczające jelito grube (Basti),
• oczyszczanie zatok (Nasya)
• i upuszczanie krwi (Raktamoksana).

Cały proces poprzedza wywiad z lekarzem ajurwedyjskim, który indywidualnie podchodzi do każdej osoby i w zależności od jej dolegliwości ustala przebieg terapii. Określa rodzaj diety na czas jej trwania. Dobiera zioła, a także masaże i zabiegi rozgrzewające ciało, które mają na celu usunięcie toksyn z organizmu. 

Przed wyborem kliniki warto sprawdzić jej renomę, a także przyjrzeć się bliżej jej ofercie, czy to, co oferuje, są to zabiegi oczyszczające czy relaksacyjne. Sprawdź, w jakich warunkach wykonywane są zabiegi. Dowiedz się, czy są one przeprowadzane pod nadzorem lekarzy ajurwedyjskich.

W Polsce wiele osób przeprowadza oczyszczanie wyjazdowe według Ajurwedy. Obejmuje ono specjalną dietę, picie masła klarowanego, masaże i rozgrzewanie ciała, jogę i relaks. Jest to łagodniejsza forma oczyszczania organizmu połączona z przyjemnym spędzaniem czasu.

Oczyszczanie umysłu

Według Ajurwedy, zdrowie fizyczne i psychiczne są ściśle ze sobą powiązane. Oczyszczanie organizmu pomaga również w oczyszczeniu umysłu z toksycznych myśli i emocji. W efekcie możemy zyskać lepsze samopoczucie psychicznego i emocjonalne. Pod wpływem oczyszczania zostają usunięte blokady energetyczne, które zwiększają przepływ energii życiowej, zwanej Praną.

Mentalne oczyszczanie daje nam uspokojenie umysłu. Można je uzyskać przez przebywanie w ciszy lub w odosobnieniu. Innym sposobem jest nauka obserwacji własnych myśli i uczuć oraz zachowanie dystansu do nich.

Oczyszczanie to pewna niewiadoma. Choć każde staramy się wykonać według jakiegoś ustalonego schematu, to jego przebieg i efekty mogą być różne. Nigdy do końca nie wiemy, jak zareaguje nasze ciało i umysł, co będzie trzymać, a co puści.

• Vasant Lad: „Ayurveda. Starożytna Medycyna Dalekiego Wschodu”
• Vasant D. Lad: “Ayurveda. Księga domowych środków leczniczych”
• Piyush Mittal: “Kurs zawodowy Konsultant i Terapeuta Ajurwedy”

Designed by Freepik

Artykuł Jak oczyścić organizm i odzyskać energię do życia? pochodzi z serwisu Ojas.

Już pewnie nie raz słyszałaś tekst, że woda to życie. A czy kiedykolwiek głębiej zastanowiłaś się nad jego zrozumieniem? Czy masz świadomość, że nasz organizm to w głównej mierze woda i bez niej nasze komórki nie przeżyją?

Dlaczego picie wody jest dla nas tak ważne?

Woda stanowi około 60-70% masy ciała dorosłego człowieka. Transportuje tlen i składniki odżywcze do każdej komórki w naszym ciele, odprowadza ciepło i pomaga usuwać zbędne produkty przemiany materii oraz toksyny. Woda istnieje w naszym organizmie jako osocze, cytoplazma, surowica, ślina, wydzielina z nosa, płyn mózgowo-rdzeniowy, mocz i pot.

Wraz z wiekiem zawartość wody w naszym organizmie się zmniejsza. Ciało dziecka składa się w około 78 procentach z wody, u dorosłego stanowi ona 65 procent ciała, a u osób starszych to już zaledwie 45 procent.
Ile wody znajduje się w przybliżeniu, w organizmie dorosłego człowieka obrazuje poniższa tabela.

Tabela: Chemical Composition of Adult Human Body (H. H. Mitchell, T. S. Hamilton, R. Steggerda, H. W. Bean)

Patrząc na tabelę, nie powinno nas zatem dziwić, dlaczego każdego dnia człowiek, aby przeżyć lub być zdrowym, powinien spożywać określoną ilość wody.

Ile wody najlepiej pić dziennie?

Odpowiedź na pytanie, jaką ilość wody należy pić w ciągu dnia, nie jest jednoznaczna, gdyż zależy to od wielu czynników, od wieku, płci, stanu zdrowia, temperatury otoczenia, a także tempa pocenia się danej osoby.

Ogólnie rzecz biorąc, dorosły mężczyzna potrzebuje około 3,5 litrów wody dziennie, podczas gdy dorosła kobieta już tylko około 2,5 litry wody dziennie. Cała woda, której człowiek potrzebuje, nie musi pochodzić wyłącznie z płynów do picia, ponieważ część tej wody znajduje się w pożywieniu, które spożywamy zwłaszcza w owocach i warzywach.

Przyjmuje się, że w spoczynku powinno spożywać się samej wody około 30 ml/kg masy ciała, najczęściej jest to około 1,5 – 2 litrów dziennie (ok. 8 szklanek). Podczas wysiłku fizycznego spożycie wody powinno być większe i uzależnione od jego intensywności i czasu trwania niezależnie od tego, czy to jest praca lub trening. I tak na przykład do zwykłego dziennego zapotrzebowania na płyny należy dodać około 1-2 litry wody dla osoby trenującej około 1,5 godziny dziennie, zwłaszcza gdy trening ten przez ok. 45 minut jest dość intensywny.

W miejscach lub w czasie upałów zapotrzebowanie na wodę także wzrasta i może wynieść nawet do 4–5 litrów na dobę.

Warto jednak wiedzieć, że nie należy przesadzać z piciem wody. Nadmiar wypitej wody może również prowadzić do odwodnienia i wypłukania elektrolitów z organizmu.

Jaką wodę najlepiej pić?

Najlepszą wodą dla naszego organizmu jest czysta, przegotowana woda, bez dodatków, w temperaturze zbliżonej do temperatury naszego ciała. W okresie letnim może to być woda w temperaturze pokojowej. W okresie chłodniejszym zaleca się picie trochę cieplejszej wody. Natomiast nie zaleca się picia zimnej wody, zwłaszcza z lodówki lub z kostkami lodu. Taka woda może przyczynić się do:

• obniżenia odporności organizmu, co może zwiększyć ryzyko zachorowania na różne choroby;
• osłabienia naszego ognia trawiennego, co utrudni trawienie pokarmów, spowolni  metabolizm i w efekcie może być powodem powstania nadwagi;
• obniżenia dotlenienia organizmu, gdyż może wywołać skurcze w przewodzie pokarmowym i w efekcie tego będzie się wolniej wchłaniać, naczynia krwionośne obkurczą się i zmniejszy się przepływ krwi;
• ogrzania ciała zamiast go ochłodzenia, gdyż organizm po wypiciu zbyt zimnej wody zacznie uruchamiać proces ogrzewania wody do naturalnej temperatury ciała i chwilowe uczucie chłodu dość szybko minie;
• wywołania szoku termicznego, zwłaszcza gdy na zewnątrz jest bardzo gorąco i w rozgrzanym organizmie po nagłym kontakcie z zimną wodą nastąpi gwałtowne obkurczenie naczyń krwionośnych i szybki transport dużej ilości krwi do serca, której nie jest ono w stanie przepompować, w efekcie może wywołać jego zatrzymanie.

Dlaczego najlepsza do picia jest gotowana woda?

Gotowanie wody oczyszcza ją z potencjalnie szkodliwych zanieczyszczeń i bakterii, które mogą znajdować się w wodzie pitnej. Czyni ją lżejszą dla organizmu i łatwiejszą do strawienia. Picie ciepłej lub gorącej wody może wspomagać proces trawienia poprzez stymulację enzymów trawiennych oraz ułatwienie rozkładu pokarmu w przewodzie pokarmowym, a także może pomóc w uwalnianiu i usuwaniu toksyn z organizmu poprzez zwiększenie procesu wydalania przez układ moczowy. Ciepła, przegotowana woda pomaga nam też szybciej ogrzać nasz organizm. Szczególnie w chłodne dni warto nosić ze sobą termos z ciepłą, przegotowaną wodą.

Ajurweda zaleca, aby przegotowaną wodę trzymać w naczyniu z okrągłym dnem. Najlepiej zostawić ją na noc, żeby odstała kilka godzin i pić ją dopiero rano. Surowiec, z którego wykonane jest naczynie, też ma znaczenie. W Ajurwedzie jest to następująca kolejność wyboru:

To, że najlepsza dla organizmu jest czysta woda, nie oznacza, że w ogóle nie należy pić wody z dodatkami. Taka woda może być korzystna dla naszego organizmu, np. w przypadku konieczności jego nawodnienia po intensywnym wysiłku fizycznym, aby odbudować równowagę wodno-elektrolitową. Jednakże taka woda według Ajurwedy będzie uważana już za pewien rodzaj pożywienia.

Dlaczego w Ajurwedzie picie wody z dodatkami uważane jest za pożywienie?

Według Ajurwedy każdy pokarm ma określone właściwości, dzięki którym może nas leczyć, przywracać równowagę naszego organizmu lub nas zaburzać. Jest to związane z koncepcją trzech dosz, czyli trzech podstawowych energii, znanych jako Vata, Pitta i Kapha, która mówi, że każdy człowiek jest unikalną ich kombinacją. Zgodnie z tą koncepcją, każdy pokarm, który spożywamy, ma wpływ na nasze zdrowie fizyczne, emocjonalne i psychiczne. Dobrze dobrany może pomóc nam w utrzymaniu równowagi naszego organizmu i zapobiegać lub leczyć nasze dolegliwości zdrowotne, a nieodpowiednio dobrany przyczyniać się do chorób. Dlatego w Ajurwedzie tak ważne jest indywidualne podejście do każdej osoby.

Na przykład, dodanie imbiru do wody może wspierać trawienie, usuwać toksyny z organizmu, leczyć kaszel i przeziębienie, ale może także przyczynić się do zgagi, wrzodów, większych potów lub powodować gorsze samopoczucie u osób z nadciśnieniem tętniczym.

Ajurweda rozumie naturę ludzką i uznaje zasadę małych kroków. Trafnie ujął to Artur Ashe: „Zacznij tam, gdzie jesteś. Użyj tego, co masz. Zrób, co możesz”. Zatem, jeśli ktoś nie lubi smaku wody i przez to jej nie pije, to lepiej, żeby już dodał do niej kawałek cytryny, liście mięty, melisy, bazylii, rozmarynu lub świeże owoce, które nadadzą jej aromatu, aniżeli zrezygnował całkowicie z jej picia.

Kiedy najlepiej pić wodę?

Najlepiej jest rozpocząć dzień od wypicia 2-3 szklanek ciepłej, przegotowanej wody na pusty żołądek. Jeśli ktoś do tej pory nie pił w ogóle wody, to nawet jedna szklana będzie lepsza niż żadna. Rano wypita woda uzupełnia nam płyny w ciele, które wypociliśmy w ciągu nocy, ale także działa jak spłuczka i ułatwia nam oczyścić organizm z toksyn i pobudzić procesy trawienne.

Wodę starajmy się pić między posiłkami. Picie dużej ilości wody przed i po posiłku, a także w czasie jego trwania może zakłócać procesy trawienia. Woda wypita przed posiłkiem zmniejsza siłę trawienia, a zaraz po posiłku zaburza wchłanianie i przyswajanie składników odżywczych. Najlepiej jest wypić szklankę wody około 45 minut przed i po posiłku.

Tuż przed posiłkiem dobrze jest nawilżyć usta i gardło niewielką ilością wody, gdyż wilgoć zapewnia językowi odczuwanie smaku. W trakcie posiłku zaleca się wypicie nie więcej niż około pół szklanki wody, zwłaszcza gdy jedzona przez nas potrawa jest dość sucha i trudno nam jest ją przełknąć.

Według Ajurwedy picie wody tuż przed snem także nie jest dobrym pomysłem. Najlepiej jest ją wypić około 30-40 minut wcześniej, aby nie budzić się niepotrzebnie w nocy i nie zaburzać snu.

W jaki sposób pić wodę?

Ajurweda nie zaleca picia dużej ilości wody na raz. Woda wypijana małymi łykami w ciągu dnia lepiej nawadnia nasz organizm i nadmiernie nie obciąża układu pokarmowego. To, ile czasu nasz organizm potrzebuje na wchłonięcie wody, zależy od jej rodzaju i temperatury. Jak to wygląda w czasie, przedstawia tabela poniżej.

Po czym poznać, że pije się odpowiednią ilość wody?

Najlepszą kontrolą nawodnienia organizmu jest obserwacja własnego moczu. Jeśli ma on jasny lub bezbarwny kolor i jest oddawany regularnie, co np. 4 godziny, tzn. że organizm jest prawidłowo nawadniany. Jeśli natomiast ma ciemniejszą barwę i rzadziej bywamy w toalecie, tzn. że nawodnienie jest zbyt słabe.

Można także wykonać sobie test na elastyczność skóry, tzw. test szczypania. Jak to zrobić? Uszczypnij skórę na grzbiecie dłoni za pomocą kciuka i palca wskazującego, przytrzymaj przez kilka sekund, a następnie puść. Jeśli skóra natychmiast powróci do swojego kształtu, to znak, że twój organizm jest wystarczająco nawodniony. W przypadku odwodnienia skóra może wracać do pierwotnej pozycji nieco wolniej niż zwykle.

Objawy niedoboru wody w organizmie

Do przykładowych objawów wynikających z picia zbyt małej ilości wody należą:

• Suchość w gardle i ustach,
• Uczucie ciężkości głowy,
• Zawroty i bóle głowy,
• Zmęczenie i ospałość,
• Zaburzenia koncentracji,
• Pogorszenie pamięci i zdolności poznawczych,
• Suchość skóry,
• Bóle stawów i kręgosłupa,
• Zaparcia.

Objawy odwodnienia mogą różnić się w zależności od stopnia odwodnienia oraz indywidualnych cech organizmu. Ważne jest, aby być świadomym tych objawów i reagować na nie odpowiednio, pijąc odpowiednią ilość płynów. Jeśli objawy odwodnienia są nasilone lub utrzymują się przez dłuższy czas, to zawsze warto skonsultować się z lekarzem.

Warto wiedzieć, że wszelkiego rodzaju kawy, herbaty, nawet zielone czy ziołowe mają działanie wysuszające. Po takim napoju zawsze dobrze jest napić się czystej wody, aby uzupełnić jej poziom w organizmie. Jeśli mamy wybór, to starajmy się nie pić napojów gazowanych, gdyż mogą powodować wzdęcia, gazy i biegunki, a słodzone dodatkowo nadwagę, próchnicę, osłabienie koncentracji i gorsze samopoczucie. Napoje energetyczne są wręcz zakazane, gdyż zagrażają nie tylko zdrowiu, ale i życiu. Mogą powodować nadciśnienie, drgawki, wymioty, bóle głowy, stany lękowe, zaburzenia pracy serca i wiele innych schorzeń.

Poobserwuj siebie i zobacz, ile wody pijesz w ciągu dnia? Jeśli za mało, to zastanów się, co możesz zrobić, aby zwiększyć jej ilość?

• B. Frączek, J. Krzywański, H. Krysztofiak: „Dietetyka sportowa”
• Vasant D. Lad: “Ayurveda. Księga domowych środków leczniczych”
• H. H. Mitchell, T. S. Hamilton, R. Steggerda, H. W. Bean: “The chemical composition of the adult human body and its bearing on the biochemistry of growth”;
• https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/pij-wiecej-wody
• https://www.usgs.gov/special-topics/water-science-school/science/water-you-water-and-human-body
• https://wumed.edu.pl/pl/o-uczelni/aktualnosci-wydarzenia/ten-prosty-test-pokaze-ci-czy-pijesz-wystarczajaca-ilosc-wody-wykonasz-go-samodzielnie-na-skorze.html

Designed by Freepik

Artykuł Czy wiesz, jak prawidłowo pić wodę? pochodzi z serwisu Ojas.